Birlikte öğütme
Klinker, alçıtaşı ve tras aynı değirmende birlikte öğütülür.
- Artısı
- Homojen bir karışım elde edilir.
- Dikkat edilecek nokta
- Klinker trastan daha serttir; aynı değirmende tane boyutu dağılımını denetlemek zorlaşır.

Tras nedir?
Tras, çimentonun dayanıklılığını artıran volkanik kökenli bir doğal puzolandır. Ne olduğunu, çimentoda nasıl çalıştığını, nasıl üretildiğini ve hangi yapılarda tercih edildiğini bu sayfada özetledik.
Puzolanlar, tek başlarına bağlayıcılık göstermeyen silisli ve alüminli malzemelerdir. İnce öğütülüp çimento veya kireçle karıştırıldıklarında ve su ile temas ettiklerinde, kalsiyum hidroksitle birleşerek bağlayıcı bileşikler oluştururlar.
Puzolanlar doğal ve yapay olmak üzere iki gruba ayrılır. Tras, volkanik tüf türündeki doğal puzolanın yaygın adıdır. Pratikte doğal puzolanların büyük bölümüne de “tras” denir.
Standartlarda belirlenen oranın üzerinde doğal puzolan içeren çimentolar “traslı çimento” olarak anılır.
Trasın katkısı, çimentonun su ile tepkimesinden geriye kalan bir yan ürünü değerlendirmesine dayanır.
Portland çimentosunun ana mineralleri hidratasyon sırasında dayanım veren bileşikler oluşturur.
Aynı tepkime suda kolay çözünen Ca(OH)₂ üretir. Bu bileşik dayanıma katkı vermez; yıkanıp gittiğinde betonda boşluk bırakabilir ve zararlı etkilere açıktır.
Trasın reaktif silika ve alüminası Ca(OH)₂ ile birleşir. Bu tepkimeye puzolanik reaksiyon denir.
Ek kalsiyum silikat hidrat (C-S-H) jeli oluşur; gözenekler dolar, beton zamanla daha sıkı ve dayanıklı hale gelir.
Kısacası tras, çimentonun işe yaramayan yan ürününü bağlayıcıya çevirir.
Tras, klinker ve alçıtaşıyla iki farklı yöntemle çimentoya dönüştürülür.
Klinker, alçıtaşı ve tras aynı değirmende birlikte öğütülür.
Klinker–alçıtaşı ve tras ayrı öğütülür, ardından karıştırılır.
Uygulamada birlikte öğütme daha yaygındır. Trası öğütmek, aynı inceliğe ulaşmak için klinkerden daha az enerji gerektirdiğinden, ikame oranı arttıkça ton başına enerji tüketimi belirgin biçimde düşer.
Aşağıdaki özellikler traslı çimentoların genel davranışını anlatır; tane boyutu, ikame oranı ve uygulama koşullarına göre değişir.
Priz sırasında açığa çıkan ısı azalır; kitle betonlarında ısıl gerilme riski düşer.
Isının yavaş yükselmesi, ısıl kaynaklı çatlak riskini azaltır.
Gözenekleri dolduran C-S-H, betonu daha az geçirgen kılar.
Alkali-silika kaynaklı genleşme ve çatlama riski azalır.
Sülfatlı zemin ve sulara karşı daha dayanıklıdır.
Klorür ve diğer tuzların etkisine karşı dayanımı yüksektir.
Sıkı yapı, karbondioksitin betonun içine işlemesini yavaşlatmaya yardımcı olur.
Düşük geçirgenlik, suyun ve klorürün donatıya ulaşmasını zorlaştırır.
Puzolanik reaksiyon zamanla sürer; ileri yaşlarda dayanım Portland çimentosunu yakalayabilir veya geçebilir.
Taze betonda işlenebilirlik genellikle Portland çimentosundan iyidir.
Rötre davranışı Portland çimentosuyla benzerdir.
Portland çimentosunun kullanıldığı hemen her yerde kullanılabilir. Aşağıdaki alanlarda özellikle avantaj sağlar.
Aşındırıcı sulara dayanıklılık ve plastik kıvam.
Azot, amonyum ve sülfat gibi kimyasalların etkisine karşı koruma.
Baraj ve ağır temellerde priz sırasında düşük ısı yayılımı.
İnce öğütülmüş yapısı ile düzgün ve homojen yüzey.
İncelik, çekme dayanımı ve hava geçirimsizliğine katkı.
Köprü, baraj, liman, dalgakıran ve rıhtım.
Düşük geçirgenlik, donatının paslanmasını geciktirir.
Teknik değerler
Aşağıdaki değerler firmanın laboratuvar analiz raporlarına göre doldurulacaktır.
| Kimyasal bileşim | Değer |
|---|---|
| SiO₂ | Eklenecek |
| Al₂O₃ | Eklenecek |
| Fe₂O₃ | Eklenecek |
| CaO | Eklenecek |
| MgO | Eklenecek |
| SO₃ | Eklenecek |
| Kızdırma kaybı | Eklenecek |
| Puzolanik aktivite | Değer |
|---|---|
| Puzolanik aktivite indeksi (7 gün) | Eklenecek |
| Puzolanik aktivite indeksi (28 gün) | Eklenecek |
| Ürün sınıfları | Değer |
|---|---|
| Sınıf adı ve tane boyutu aralığı | Eklenecek |
| Fiziksel özellikler | Değer |
|---|---|
| İncelik (Blaine) | Eklenecek |
| Özgül ağırlık | Eklenecek |
| Nem | Eklenecek |
| Tane boyutu dağılımı (elek analizi) | Eklenecek |
Değerler, analizi yapan laboratuvarın raporuyla birlikte yayımlanır.